جدیدترین مطالب
خانه » دایرة‌المعارف (برگ 5)

دایرة‌المعارف

جایگاه حرف «ف» در زبان ترکمنی

فراغی 150x150 - جایگاه حرف «ف» در زبان تركمنی

به دو نوشتار متفاوت زیر از یك عبارت توجه كنید: به نظر شما كدامیک درست است؟ 1- مختومقلی فراغی‌نینگ وفالی شاگردی ملانفس (ماتی كوسایف، مقدمه دیوان مختومقلی، عشق‌آباد 1960، با همین رسم‌الخط) 2- ماغتئم غولی پئراغی‌نئنگ وپالی شاگیردی موللانپس (رسم‌الخطی كه عده‌ای در اینجا با گویش فعلی عشق‌آباد درست كرده‌اند). ادامه مطلب »

شاهیر ؛ قربان‌گلدی آهونبر

ترکمن صحرا شاهیری 150x150 - شاهیر ؛ قربان‌گلدی آهونبر

شاهیر ؛ قربان‌گلدی آهونبر ادامه مطلب »

ترکمن و عشق به اسب

قلی وحیدی 150x150 - ترکمن و عشق به اسب

اولیا قلی وحیدی ساکن روستای “سوق سو هاشم” از روستاهای بخش “غلامان” شهرستان “راز و جرگلان” واقع در خراسان شمالی چندین نسل است که به پرورش اسب های اصیل ترکمن می پردازد. ادامه مطلب »

یووز سلطان سلیم

سلطان سلیم1 150x150 - یووز سلطان سلیم

عثمانلی تاریخی‌نینگ مهم حکمدارلاریندان بیری هم سلیم سلطان‌دیر. یوووز سلطان سلیم آدی بیلن تانالیان بو بییک تورکمن حکمداری ۱۵۱۲-نجی ییلدا عثمانلی دولتینده تاختا چیقدی. ادامه مطلب »

بورک مهمان سفره های رمضان مردم ترکمن

Borek2 e1404627238177 150x140 - بورک مهمان سفره های رمضان مردم ترکمن

بورک مهمان سفره های رمضان مردم ترکمن مارقوش به گزارش ساحل گمیشان- می خواهیم شما را با غذای لذیذ و سنتی قوم ترکمن آشنا کنیم که این غذا در اعیاد و جشن ها و خصوصا در ماه مبارک رمضان توسط کدبانوی خانه برای افطاری تهیه می‌شود. ادامه مطلب »

«سومک سومک» یکی ازقدیمی ترین و جذاب ترین بازیهای قوم ترکمن

سومک 150x150 - «سومک سومک» یکی ازقدیمی ترین و جذاب ترین بازیهای قوم ترکمن

مارقوش به نقل از آیغیت: این بازی قدیمی به نوعی برای شناخت اعضا و جوارح دام‌ها در زمان قدیم و با توجه به شغل اغلب ترکمن‌ها که در گذشته دامداری بوده است انجام می‌گرفت. ادامه مطلب »

اسامی ترکمن ها؛ انتخاب اسم در بین ترکمن ها/ دکتر عقیل تقوی پژوهشگر و استاد دانشگاه

29 150x150 - اسامی ترکمن ها؛ انتخاب اسم در بین ترکمن ها/ دکتر عقیل تقوی پژوهشگر و استاد دانشگاه

مارقوش به نقل از آیغیت- استفاده از نام‌های مختلف برای نوزادان متولد شده از ابتدای بوجود آمدن انسان مرسوم بوده است که انتخاب نام در بین هر قوم و ملتی، نمادی از فرهنگ و باورهای آن‌ها می‌باشد. ادامه مطلب »

کسب مقام اولی توسط سوارکار ۸۰ ساله ترکمن

آق 4 150x150 - کسب مقام اولی توسط سوارکار ۸۰ ساله ترکمن

تیتر روزنامه های وقت: خداقلی آق ۸۰ ساله در مسابقات اسبدوانی نفر اول شد. حاج خداقلی آق در مسابقه مسافت ۲۰۰۰ متر با اسب اقبال در سال ۱۳۳۰ خورشیدی در میدان سوارکاری جلالیه (پارک لاله فعلی ) قهرمان شد. یادش گرامی و روحش شاد باد         ادامه مطلب »

سؤال از جمعیت فرهنگی، هنری مختومقلی کلاله در خصوص رسم‌الخط ابدائی جدید/ عیسی ارازلی

27 150x150 - سؤال از جمعیت فرهنگی، هنری مختومقلی کلاله در خصوص رسم‌الخط ابدائی جدید/ عیسی ارازلی

قبل از همه، نیت خیر خواهانه و تلاش دلسوزانه اعضای محترم این جمعیت در معرفی شعرا هنرمندان، ادبا و عرفای منطقه بر همگان معلوم و قابل ستایش است. بنابراین آنچه در زیر به عنوان سؤال مطرح می‌شود صرفاً از روی حسن نیت است و بس. ادامه مطلب »

نقد و بررسی نوشتار رسم الخط ترکمنی / عیسی ارازلی

ارازلی 150x150 - نقد و بررسي نوشتار رسم الخط تركمنی / عیسی ارازلی

چرا در رسم الخط ترکمنی مورد استفاده در هفته نامه صحرا حروف "ق" و "ی" به "غ" و "ئ" تغییر می یابند؟ بنده این سوالات را دو سال پیش مطرح کردم و در خود هفته نامه نیز به چاپ رسید. ادامه مطلب »

قونگور گییم‌لی سنتور

150x150 - قونگور گییم‌لی سنتور

قونگور آغاچ هیکلی دؤرت بارماق‌لی هر إلی ییگریم یدی إل بیلن سؤزلر آیدیار اونگ دیلی گول ناغیش بار یوزونده دو- ر – می – فا گؤزونده بار یورک‌لر یولداشی دویغی‌لار بار گؤزونده ادامه مطلب »

داستان افسانه‌ی ترکمنی خواهرجان

Margush01 150x150 - داستان افسانه‌ی ترکمنی خواهرجان

یکی بود، یکی نبود.مردکشاورزی بود که با زنش زندگی می کرد.او یک دختر و یک پسر داشت. یک روز زن به بستر بیماری افتاد و خیلی زود از دنیا رفت.مرد کشاورز برای اینکه دختر و پسرش در خانه تنها نباشند زن دیگری گرفت و به خانه آورد. ادامه مطلب »

گل تنهای ترکمن

Margush01 150x150 - گل تنهای ترکمن

هوا سرد و بارانی بود. هنوز جنگ شب و روز به پایان نرسیده بود، گویا آرام آرام شب در حال تسلیم شدن روز بود. دل روستا در سکوت بی‌معنا به سر می‌برد. گاهگاهی زوزه بادی سرد طلسم سکوت را در هم می‌شکست. بی‌بی‌گل مثل همیشه از جا برمی‌خیزد با لباس یکسره و چارقدی رنگارنگ،آستین‌هایش را بالا می‌زند. دستهایش چروک بسته است. چکمه بلند شوهرش را بر پا می‌کند تا به آخور گوسفندان سر بزند. ادامه مطلب »

افسانه ترکمنی بارش حیوان از آسمان

Margush01 150x150 - افسانه ترکمنی بارش حیوان از آسمان

یکی بود، یکی نبود. در زمان های قدیم، پادشاهی بر سرزمینی با  عدل و انصاف حکومت می کرد. یک شب، پادشاه خواب عجیبی دید. او خواب دید که از  آسمان، یکریز، روباه می‌بارد. هراسان از خواب پرید و سعی کرد خوابش را تعبیر  کند. اما عقلش به جایی نرسید. ادامه مطلب »

گلنار (داستانی از فولکلور ترکمن)

Margush01 150x150 - گلنار (داستانی از فولکلور ترکمن)

در زمان‌های قدیم، ‌پادشاهی بود که سه پسر داشت. پادشاه روزی به دست هر یک از آنها تیر و کمانی داد و گفت: هر یک تیری بیندازید. تیر هر کدام به خانه‌ی هر کسی افتاد، ‌دختر آن خانه را به عقد او در‌خواهیم آورد. ادامه مطلب »

داستان زیباترین افسانه ی ترکمنی: آق پامیق

پيشگفتار: زبان و ادبيات ترکمن آنچنان غني است که اگر نگاهي به ادبيات داستاني ترکمن بندازيم، به داستانهاي زيبايي بر مي خوريم که يکي از يکي ديگر زيباتر و شنيدني تر است. در گذشته مادران براي فرزندانشان اين داستان ها را روايت مي کردند و کودکان با دنيايي از قصه هاي زيبا اين دوران رو سپري مي کردند که تا دوران بزرگسالي هم شيريني آن داستان ها را در وجودشان حس مي کنند. ادامه مطلب »

داستان عاشقانه ترکمنی: گلن اوجا و سولماز

Margush01 150x150 - داستان عاشقانه ترکمنی: گلن اوجا و سولماز

دو قبیله بزرک صحرای ترکمن، یموت و گوکلان نام دارند. گلن اوجا یگانه پهلوان صحراست و خاک آفتاب‌سوخته این صحرا تاکنون پهلوانی چون او به خود ندیده است. سولماز اوچی هم یگانه دختر زیباروی صحراست و خاک برهنه این صحرا خوبرویی چون او را به یاد ندارد. گالان از قبیله یموت است و سولماز از قبیله گوکلان. ادامه مطلب »

یاغمیر یاغدیر سلطانیم

Margush01 150x150 - یاغمیر یاغدیر سلطانیم

پیر مرد نگاهشو به آسمون دوخته بود و کودک هم به چشمان او . کودک چنان به پیرمرد نگاه می کرد که از بازی خرگوش‌ها غافل مانده بود و آنچه را که در نگاه پیرمرد می یافت براش عجیبتر از جست و خیز خرگوش‌ها بود کودک توی چشمان پیرمرد حالتی رو می‌دید که خیلی شبیه حالت چشمای خودش بود وقتی که می‌خواست از باباش پول تو جیبی بگیره و باباش هم نداشت تا بهش پول تو جیبی بده و اون همانطور که پیرمرد به آسمون نگاه می کنه به باباش نگاه می‌کرد و آخرش هم یک سکّه ای از باباش می‌گرفت که می‌ترسید باهاش بره مغازه و شکلات بگیره آخه مغازه داره بهش می گفت” برو با این چیزی نمیشه خرید" پیرمرد چشماشو از آسمون کند و به زمین دوخت و کودک همچنان مات نگاه پیرمرد بود و این بار نگاهش یه جور دیگه واسه اش آشنا بود این بار مثل نگاه خودش بود وقتی از مغازه می‌اومد بیرون و به سکه‌ای که نمی‌تونست چیزی باهاش بخره زل می‌زد. ادامه مطلب »

ساچاق حورماتی

حورماتی 150x150 - ساچاق حورماتی

ساچاق ( دسترخوان ) حرمتی الله (ج) نینگ برن نعمت لرینی ایمک و شکرینی یرینه یتیرمک اوچین ساچاق مناسب بیر ییر دیر , اونینگ اوچین هر اویده ساچاق حرمتی آیراتین بیر اورنه اییه دیر. اونینگ اوچین ساچاق اویینگ برکتی دییب بیلیاندیرس. ادامه مطلب »

آشنایی بیشتر با موسیقی ترکمن و اصطلاحات متداول

Margush01 150x150 - آشنایی بیشتر با موسیقی ترکمن و اصطلاحات متداول

بهمن مرادی ظهور مختصات هنری در موسیقی می تواند تابع شرایط وعوامل گوناگونی باشد.خصوصیات درونی انسان از قبیل ذوق، خیال، اندیشه عشق و عرفان همچنین عوامل خارجی مانند حوادث تاریخی و اجتماعی می‌تواند از شاخصهایی باشد که در کیفیت بروز هنر تاثیر می‌گذارند. این عوامل همواره برای هر شخصی متفاوت و متنوع بوده و نیز برای هر قوم و اجتماعی خاصیتهای خود را داراست. امکان دارد این مجموعه بر پیدایش سنتهای هنری ملتها تاثیرهای مختلف بگذارد. این وجوه تمایز را در دو مکتب هنری شرق وغرب آشکارا می توان دید. ادامه مطلب »