جدیدترین مطالب
خانه » دایرة‌المعارف (برگ 12)

دایرة‌المعارف

آیین ذکر خنجر ترکمن‌ها

zekr khanjar2 150x150 - آیین ذکر خنجر ترکمن‌ها

مراسم ذکر خنجر آیین هنری، تاریخی و مذهبی ترکمن‌های جهان مقدمه مراجعه به کتاب‌های تاریخی و تحقیقی انگشت شماری که در دسترس است،اطلاعاتی هر چند مختصر دربارهء این آیین هنری- مذهبی-تاریخی در اختیار ما می‏گذارد.از آن جمله «آرمینیوس‏ وامبری» خاورشناس مشهور مجارستانی که در سال ۱۸۶۲ میلادی یعنی حدود ۱۲۵ سال قبل با لباس مبدّل و در هیئت یک‏ درویش،برای ... ادامه مطلب »

آی ترک

margush.ir

آی ترک    Ay Terek انسان ها با توجه به مقتضیات زمانی خود، نیاز به بازی و سرگرمی داشته اند و این نیازها در زمان های گذشته که از تلویزیون و رادیو خبری نبود بیشتر احساس میشد زمانی که همه چیز طبیعی و به طبیعت وابسته بود و به شدت احساس به سلامت جسمانی را در خود می دیدند شروع ... ادامه مطلب »

ایخیم‌میل

ایخیم‌میل گونه ی دیگری از لاله می باشد و اجرای آن به این صورت می باشد که در جمع دختران، ۲ نفر در مقابل هم قرار می گیرند و در حین آنکه از هم فاصله گرفته و به هم نزدیک می شوند، با تکان دادن شانه هایشان اشعاری را می خوانند و سایر دختران نیز با تکان دادن شانه هایشان ... ادامه مطلب »

قورد توتمیش

این بازی نیز مثل خیلی از بازی های دیگر احتیاج به وسیله ی خاصی ندارد. در این باز افراد به دو دسته تقسیم می شوند: الف- یکی از بازیکنان در نقش گرگ در حال نیمه خمیده قرار می گیرد در حالی که دست ها را به روی زانو تکیه داده است. ب- گروهی که در نقش گوسفند هستند. اما گوسفندانی ... ادامه مطلب »

ساناواچ لار

ساناواچ لار ترانه های عامیانه و کودکانه ای هستند که برای تقویت حافظه کودکان در دوران کودکی به آنها آموخته می شود و بیشتر در بازی های کودکان توسط کودک خوانده می‌شود. در ادمه به نمونه ای از ساناواچ لارها اشاره شده است. هوتدی هوتدی بیلبیل اوتدی چوکدی کومیر چک آیاق —————————– ایکی چوپان اوروشدی بیری قانا بولاشدی اونونگ قانین ... ادامه مطلب »

آلتی قویون بأش گچی

از مهترین ترانه های بازی «آلتی قویون بأش گچی» (به معنای شش گوسفند و پنچ بز» است که دختران آن را به دو گونه بلند و کوتاه می خوانند. گونه بلند ترانه: قایرادان گلدی بأش گچی ………. هانی مونونگ اِرکه جی اِرکه جی داغا گیتدی …………… های هایلادیم گلمه دی چیگیت بردیم اییمه دی ………… چیگیدیم تاتا بردی تات مانگا ... ادامه مطلب »

ادبیات شفاهی مردم ترکمن

گونه های مختلف ادبیات شفاهی مردم ترکمن ادبیات مکتوب مردم ترکمن تقریبا از هشت قرن پیش آغاز می‏ شود و شاعران و سخنورانی بزرگ مانند: وفایی،سیّدی، عندلیب،کاتبی، صوفی الله یار، دولت محمد آزادی، مختومقلی‏ فراغی،مسکین قلیچ،ملا نفس،محمّد ولی کمینه و دیگران در بارور کردن آن سهم مهمی داشته‏ اند. امّا ادبیات شفاهی این‏ مردم،پیشینه ‏ای بس کهنسال و غنی دارد. ... ادامه مطلب »

بوروک

این نوع نان از نظر پخت شباهت زیادی به پیراشکی دارد و معمولا بیشتر در ماه رمضان پخته می شود و به ترتیب زیر تهیه می شود. ۱- ابتدا گوشت بی استخوان را چرخ می کنند. ۲- چند عدد سیب زمینی آب پز را کوبیده، با مقداری پیاز به گوشت اضافه می کنند و نمک به اندازه ی کافی اضافه ... ادامه مطلب »

بولاما

بولاما (بولاماق) غذایی است شبیه حلیم که در هفتمین روز تولد کودک و در طی جشنی زنانه پخته می شود. در این جشن فقط زن های فامیل، همسایه ها و دوستان بسیار نزدیک، دعوت می شوند و با تقدیم هدایای خود، هم صدا با حاضرین، شادی می کنند. طرز تهیه ۱- برنج را به مدت یک روز در آب خیس ... ادامه مطلب »

چکدیرمه

chekdirme05 150x150 - چکدیرمه

طرز پخت چکدیرمه این نوع غذا از نظر پخت و مواد آن، نزدیک به استامبولی پلو در نزد فارس ها است. غذایی است، چرب و خوشمزه که غذای سنتی ترکمن محسوب می شود. مواد تشکیل دهنده ی چکدرمه: ۱- برنج ۲- گوشت (گوشت گوسفند یا …) ۳- روغن کنجد (در سال های اخیر روغن های پنبه دانه و آفتابگردان و ... ادامه مطلب »

بیشمه

طرز تهیه بیشمه ارسال کننده: إجـو بیشمه در لغت هر چیز پختنی را می گویند و در اصطلاح ترکمن ها، نانی است روغنی و شبیه به بامیه. بدین ترتیب که خمیر را به اندازه بامیه قطعه قطعه می کنند. آنگاه این قطعه ها را در روغن داغ می پزند. دستور تهیه این نان خوشمزه در زیر توضیح داده شده است. ... ادامه مطلب »

نحوه قدرت‌یابی سلجوقیان در ایران

در اوضاع سیاسی متشنج و بغرنج ایران که حاکی از وجود حکومت های (امیر نشین) متعددی که در جریان منازعات بودند که بدون تردید این موضوع ، یکی از عوامل پرورش ذهنیت دستیابی به قدرت سلجوقیان ساکن در ماوراءالنهر در ایران بوده است. چگونگی به قدرت رسیدن پایه گذاران امپراطوری سلجوقی مانند دقان، سلجوق و فرزندان وی و نوع روابط ... ادامه مطلب »

جواهرات نقره، زینت زنان ترکمنستان

مارقوش به نقل از آسیای میانه آنلاین: هر کس برای اولین بار به ترکمنستان سفر می کند، جاذبه های منحصر به فرد این کشور نظرش را به خود جلب خواهد کرد. بیش از همه، زنان ترکمنستان با لباس ملی سنتی و جواهرات منحصر به فرد خود، ظاهری متمایز به این کشور می بخشند. نکته شگفت انگیز آن است که سبک ... ادامه مطلب »

مردمان ترک (ترک شناسی)

مردمان ترک یا تُرک‌ها[۱] یا تورک‌ها[۲][۳] (به ترکی: تؤرک‌لَر) گروه‌های قومی اوراسیایی‌اند که در آسیای شمالی، مرکزی و غربی، مغولستان، سیبری جنوبی، شمال‌غربی چین و بخش‌هایی از اروپای شرقی ساکن‌اند و به زبان‌هایی از خانوادهٔ زبان‌های ترکی‌تبار سخن می‌گویند و اشتراکات تاریخی و فرهنگی میان آن‌ها مشاهده می‌شود. ادامه مطلب »

یدی (۷) تورکمن‌لرینگ آراسیندا

یدی (۷) تورکمن‌لرینگ آراسیندا   گیریش «خلق آرسیندا هایسی دیر بیرزات حاقینداقی گوررونگ ادیپ، اونونگ مؤچبرینی هم گؤرکزمک چی بولان لاریندا، کؤپلنج ۴۰- ۹ – ۷ – ۳ یالی سان لارا یوزلینأرلر. شو سان لارینگ آرسیندا هم اینگ رواجی یدی دیر. ترکمن لرده یدی بیلن باغلانشیق لی: «یدی قاپی دا یرتاپمادیق »، «یدی دریانینگ سوونی ایچن»، «یدی یولونگ اوستونده»، «یدی ... ادامه مطلب »

سوابق تاریخی فرش ترکمن

12 150x150 - سوابق تاریخی فرش ترکمن

فرش ترکمن سوابق تاریخی فرش ترکمن ترکمن‌های ایران در منطقه ترکمن صحرا واقع در مرز شمالی ایران و جمهوری ترکمنستان و همچنین در قسمت شمال شرقی خراسان زندگی می کنند. اغلب ترکمنهای ایران را طوایف یموت، گوکلان، سالیر و همچنین ساریق و تکه تشکیل می‌دهند. ادامه مطلب »

آثار هنری باستانی کشور ایران

آشنایی با آثار هنری باستانی کشور خودمان سمیرا خضری – با نظارت و کنترل عبداله احراری / دانشگاه طبس در صدف سینه تو پرورده ای فکرت تو ، مغز هر اندیشه ای ره به نهانخانه ی تحقیق نه « جامی سبحه الابرار » درّ سخن را که گره کرده ای طاعت تو ، نغزترین پیشه ای در کف ما مشعل ... ادامه مطلب »

تاریخچه، ساختار، نقش‌مایه‌ها و طرح‌های فرش ترکمن

61 150x150 - تاریخچه، ساختار، نقش‌مایه‌ها و طرح‌های فرش ترکمن

تاریخچه، ساختار، نقش‌مایه‌ها و طرح‌های فرش ترکمن (لیدا قدملی زاده - عبدالله احراری)  کهنه‌ترین و عمده‌ترین قالی‌های ترکمن از قرن نوزدهم میلادی، باقی مانده است. در عین حال که بافت قالی در بین برخی از قبایل ترکمن تأیید نشده است، چندین قبیله که قدیمی‌تر، بزرگتر و نیرومند‌تر از همه هستند قالی می‌بافته‌اند. ایل‌های بزرگی چون سالور، تکه (که منشعب از ایل ... ادامه مطلب »

اجـِکه‌جان

Ejekejan 150x150 - اجـِکه‌جان

  اجـِکه جان بیری بارمیش، بیری یوُقمیش. اؤنگلر بیر قاریپ آدام بارمیش. اوُنونگ بیر قیزی بیلن بیر اوُغلی بارمیش. قیزی نینگ آدی اجـِکه جان، اوُغلونینگ آدی بوُلسا بایمیرات میش. بیر گون اوُلارینگ قاپیسینا بیر ساییل گلیپ، ایمأگه زات دیلأپدیر. قاریپ آدام اوُنگا: -کؤمک اتمأگه زادیم یوُق، آرپا-بوغداییم بوُلمادی- دیییأر. ساییل: – اگر-ده قیزینگی اؤلدۆریپ آرپا، اوُغلونگی اؤلدۆریپ بوغدایا سپسنگ، حاصیلینگ ... ادامه مطلب »

یارتی قـولاق

yarti gulagh - یارتی قـولاق

یارتی قولاق بیری بارمیش، بیری یوُقمیش. اؤنگده بیر دایحان آدام بارمیش. اوُنینگ آیالی گؤورِلیمیش. گونلرده بیر گۆن اوُل دایحان دگیرمنه اوون اۆوتدیرمأگه گیدنده، ایزیندان اوُغلی بوُلوپدیر. یانگقی بوُلان اوُغلانینگ اولولیغی ادیل یارتی قولاق یالی دیییأر. شوُنگا گؤرأ اوُنگا یارتی قولاق دیییپ آد بریپدیرلر. ادامه مطلب »