جدیدترین مطالب
خانه » دایرة‌المعارف » مشاهیر ترکمن » معرفی استاد شادمهر

معرفی استاد شادمهر

شادمهر1اگر ما فرهنگمان را از دست دهیم، دیگر چیزی برای ما نمی‌ماند

آقای امان قلیچ شادمهر یکی از نویسندگان خوب و متعهد ترکمن صحرا می باشند. ایشان به مدت پنج سال به عنوان رئیس انجمن شعر و ادب ترکمن فعالیت داشته اند و در حال حاضر مدیر مسئول مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ایل آرمان و عضو شورای سردبیری فصلنامه بین المللی یاپراق و عضو اهل قلم می باشند و به طور مستمر با مطبوعات استانی و کشوری همکاری دارند و با تالیف چندین کتاب و دهها مقاله ادبی تحقیقی در مطبوعات ما را از قلم خود مستفیذ می سازند و اینک لحظاتی با ایشان.

لطفاً خودتان را معرفی کنید.
آن طور که شناسنامه ام می گوید : متولد ۱۳۴۵ هستم. در شهرستان گنبد کاووس در محله خالد نبی در خانواده ای کارگر و در خانه ای محقر به دنیا آمدم. تحصیلات ابتدایی را در دبستان جعفر بای و راهنمایی را در مدرسه ناصر خسرو و تحصیلات متوسطه ام را در دبیرستان سعدی (مطهری) گذراندم. و همزمان با آن در رشته زبان و ادبیات عرب تبریز پذیرفته شدم. پس از اخذ دانشنامه لیسانس و گذراندن دو سال خدمت مقدس سربازی با درجه ستوان دومی در مناطق عملیاتی سومار، به استخدام آموزش و پرورش گنبد در آمدم و با کسوت شریف معلمی در دبیرستانهای گنبد مشغول شدم، پس از چند سال نیز موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد از واحد تهران مرکز شدم و اکنون نیز در دبیرستانهای گنبد و مراکز پیش دانشگاهی و مراکز آموزش عالی فرهنگیان مشغول خدمت می باشم.

بیشتر در چه زمینه هایی مطالعه و تحقیق کرده اید.
زمینه های مطالعه بنده بیشتر در حوزه ادبیات و فرهنگ مردم ترکمن (فولکلور) بوده است و تا حدودی نیز در زمینه ادبیات عرب (ترجمه) کار کردم اما بیشتر کار روی فرهنگ خودمان را دوست دارم.

لطفاً در مورد کتابهای تالیفی یا در دست تالیف خود توضیحاتی بیان دارید.
آثار تالیفی بنده شامل خلوت نشین عشق (پیرامون شعر و عرفان مختومقلی فراغی)، نغمه های زنان ترکمن (ادبیات شفاهی، زنان، ترکمن)، ترانه های کودکان ترکمن (ادبیات کودکان ترکمن)، لاله های صحرا (درباره نمایندگان شهید حاج معمی هلاکو، اترک طیار، و دکتر عظیم گل)، عشق و سیاست (ترجمه اشعار نزار قبانی شاعر سوری) است و در دست چاپ فعلا چیزی ندارم اما دارم روی باورهای مردم ترکمن و … کار می کنم.

دیدگاه خود را راجع به فرهنگ و مردم ترکمن بیان بفرمایید.
فرهنگ هر ملت نشانه اقتدار و هویت آن ملت است. ایده های پاک و احساسات لطیف و دوست داشتنی، باورهای عجیب و رؤیاهای غریب همه و همه شکل دهنده نگرش آن ملت به زندگی و رویداد های پیرامون خود است. مطالعه فرهنگ ملتها بسیار جالب و دلنشین است، مخصوصاً فرهنگ ترکمن با غنای چندین هزار سال بکر و دست نخورده مانده است و هنوز هم برای بسیاری از مردم شناسان تازگی دارد. لالایی ترکمن را با این سوزناکی و ظرافت در هیچ یک از فرهنگها نمی یابید که چطور دل نازکان صحرا غبار غربت بر چهره و داغ حسرت بر دل دارند. سوزناکی و دردناکی لالایی های ترکمن همه را تحت تاثیر قرار می دهد. من هر وقت چونگور قویا داش آتسانگ را زمزمه می کنم بی اختیار بغضم می گیرد. هودی ها در فرهنگ بیشتر ملتها هست اما با این گستردگی و عمق معنا و مفاهیم غنی کمتر یافت می شود. به نظرم تمام اینان لالایی، هودی، اللشدیرمه، طوی آیدیملاری، اویون و سویگی آیدیملاری و یاس قوشقی لاری و … گنجینه های ادبی ماندگارند و ما میراث داران این گنجینه سرشار بی آنکه خود بخواهیم داریم با دستان خود آنها را به خاک می سپاریم. اینان گواهان زنده تاریخند و شهیدان زنده به گور که خودمان به گور می سپاریم و فرزندان مادر دار ما – در عین بی مادری – در این عصر تکنولوژی و پیشرفتهای صنعتی دیگر ورد هودی (یا لاله) را هرگز نشنیده اند یا کمتر شنیده اند. وقتی ما فرهنگمان را از دست دادیم دیگر چیزی برای ما نمی ماند.

کدام یک از آثاری را که تا کنون ارائه کرده اید بیشتر دوست دارید.
ببینید آثار هر آفریننده ادبی و هنری حالا هر چه که باشد مثل فرزند خود آدم است همان طور که پدر شایسته نیست که بین فرزندان تبعیض قایل شود، نویسنده یا آفریننده ادبی و هنری هم آثار خود را چون فرزندان خود دوست دارد چون آنها زاییده فکر و خیال و تراوشات درونی خود اوست. حالا هر کدام به نحوی از انحاء مختلف حائز اهمیت هستند، نمی شود یکی را گرفت و دوستت تر داشت چون همه آنها در نتیجه زحمات خالصانه و تلاشهای بی شائبه و بیداری های زیاد است. این مردم و مخاطبان آثار هستند که باید نظر دهند.

به نظر شما نویسنده واقعی چه کسی است؟
نویسنده واقعی باید در درجه اول تعهد و ایمان کاری داشته باشد و به آنچه که می نویسد و می نگارد اعتقاد قلبی داشته باشد. امانت دار باشد و تنها حفظ ظاهر نکند، مغرض و تنگ نظر نباشد، وسعت فکر و دید داشته باشد. سطحی نگر و کوته فکر نباشد.

چگونه می توان نویسنده شد.
نخست علاقه‌مندی و تمایل شرط است و علاقه، مطالعه، دقت، حوصله و پشتکار می خواهد. گذشته از علاقه هر کس این سه عامل : مطالعه، دقت و حوصله را داشته باشد می تواند نویسندگی کند. دیگر لوازم آن و مقدمه کار این است که هر چه دلش می خواهد به روی کاغذ بیاورد فقط خود را بیازماید و آنقدر بنویسد و اصلاح کند تا یک کار پخته از آب درآید و هر اثری هر چه قدر از زبان محاوره ای، گفتاری به زبان ادبی نزدیک تر باشد. جذاب و دلنشین تر خواهد بود.

چه عواملی باعث شد نویسنده شوید.
من از دوران کودکی به مطالعه علاقه پیدا کردم. داستان و رمانهای زیادی می خواندم و در نوجوانی به شعر پناه بردم و سعی کردم ترکمنی بسرایم. احساس ناتوانی کردم و شروع به مطالعه دیوان مختومقلی و اشعار شاعران کلاسیک کردم. دیدم دنیایی است و دریایی که ما حتی از قطره آن هم بی بهره بودیم.
در اثر مطالعه ادبیات و اشعار ترکمنی به تطبیق آن با ادبیات فارسی پرداختم. دیوان مختومقلی فراغی که دیوان قطوری بود، یادداشت های زیادی نوشتم و آثار مکتوب ترکمنی را کمتر یافتم. فقط اشعار چاپ شده را در زمان دانشجویی سالهای ۶۴-۶۶ که فراخ بال بودیم و فراغت زمان داشتیم و اشعار مختومقلی را بررسی کردم.
در زمان دانشجویی کتاب شعر و عرفان مختومقلی را نوشتم. به این و آن نشان دادم تا راهنمایی ام کنند اما راه به جایی نبردم. سعی بسیار کردم، تا می توانستم می نوشتم. با این حال لذت می بردم، ساعتها می نشستم و مطالعه می کردم یا می نوشتم که به نیاز درونی ام پاسخ بدهم.

چه توصیه‌ای به جوانان و دانشجویان دارید.
خدا شاهد است من امروزه در خود نمی بالم زیرا می بینم که جوانان ما به فرهنگ و مردم نجیب ترکمن خود علاقه بیشتری دارند و دانشجویان فعالیت فرهنگی می کنند. نشریات علمی، فرهنگی، اجتماعی دانشجویان ترکمن در سراسر ایران ما را امید وار می کند. نشریات دانشجویی در گرگان، علی آباد، مشهد، عالم غوشار، دایان، گونش، چشمه همه در رشد و بالندگی فرهنگ تاثیر زیادی دارند. من دوست دارم یک دست مریزادی به این دوستان بگویم. به عزیزان جوان هم به عنوان برادرشان توصیه می کنم که نسبت به فرهنگ دیار پاک خودشان بی اهمیت نباشند. بدون رکاکت و خستگی به ادامه تحصیل بپردازند و مطالعه کنند و پیشرفت علمی ، ادبی داشته باشند فقط نسبت به فرهنگ دیار پاک خود هم بیگانه نباشند.

در پایان از اینکه ما را قابل دانسته وقت گرانبهای خود را در اختیار ما قرار دادید، کمال سپاسگزاری را داریم و برای جنابعالی و تمام کسانی که در راه حفظ و اعتلای فرهنگ ترکمن کمر همت بسته اند، آرزوی موفقیت و توفیق روز افزون داریم.

منبع:
نشریه عألم قوْشار
دانشجویان ترکمن دانشگاه فردوسی مشهد
این مصاحبه در سال ۱۳۸۴ انجام شده است.

مارقوش ترکمن صحرا
شرکت بازرگانی و گردشگری
www.margush.ir

گنبد کاووس – پاساژ شهرداری، واحد ۱۲
Tel: 0172 – 222 12 28
TelFax: 0172 – 229 14 49
Mobile: 0939 229 14 49

استفاده از مطالب سایت با قید منبع مانعی ندارد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code