جدیدترین مطالب
خانه » دایرة‌المعارف » مد و مدگرایی در ترکمن صحرا

مد و مدگرایی در ترکمن صحرا

مد و مدگرایی در ترکمن صحرا

عبدالمناف آق ارکاکلی:


انسان به طبع ذات و فطرت خویش خواستار تمایز از دیگران است و می خواهد در اجتماعی که زندگی می کند خود را نشان دهد و این یکی از دلایل اصلی روی آوردن به مد در جوامع بشری است. تعریفات متنوعی از مد در میان جامعه شناسان ارایه شده است که شاید بتوان مصرف کالا را وجه اشتراک این تعاریف دانست به گفته ی جرج زیمل مد تغییر متمرکز جنبه های فرهنگی زندگی است و از یک تنش اساسی و پایدار در وضعیت اجتماعی انسانها ناشی می شود.

شاید بتوان گرایش به مد را برای اولین بار در جامعه ی اروپایی رها شده از بند قرون وسطی مشاهده نمود جایی که مردم سنت ها را طرد و به سوی نوآوری ها روی آوردند اما اوج مد گرایی در جهان در عصر حاضر و به وسیله ی کشورهای قدرتمند اقتصادی که در راس آنان آمریکا قرار دارد صورت گرفت کشورهای غربی با صادر نمودن کالاهای خود،عقاید خود را نیز صادر می کنند که منفعت اقتصادی در این امر حرف اول را می زند.مد در مرحله ی اول خود را در ظاهر انسانها نشان می دهد و ترکمنها چون سایر ملل و اقوام خواسته یا ناخواسته اسیر مد و فرهنگ بیگانه یا فرهنگ آنان شده اند.

کافی است نظری کوتاه به خیابان های شهرهای ترکمن صحرا بیاندازیم تا به چشم خویش لباس های تنگ بر تن دختران و پسران ترکمن را مشاهده نمایید،نوآوری هیچ گاه امر ناپسندی نیست اما متاسفانه در مد گرایی ترکمن ها علایم غیر اخلاقی مشاهده می شود. از سویی دیگر دختران و پسران ترکمن صحرا از کودکی با لباس های رسمی پا در کلاس و مجالس رسمی می گذارند و به عقیده ی بیشتر ترکمنان این امر دلیل استفاده از لباس بیگانه است که نگارنده با این امر مخالف است چرا که اگر یک فرزند خانواده ی ترکمن روزی شش ساعت در مدرسه باشد بقیه ی وقت خود را در خانه و در سیطره ی والدین خود است،اگر ترکمنها سنت های صحیح خود را که با فرهنگ اسلامی آنان عجین شده است به کودکان خویش آموزش دهند دیگر هیچ جوانی فرهنگ غنی خود را به فرهنگ بیگانه نخواهد فروخت. استفاده از مد در مرحله ی اول در ظاهر خود را نمایان می سازد و به مرور زمان به باطن افراد راه می یابد کافی است افول اخلاقی این قوم را ببینید،نظری به عروسی های این قوم در تالارها بیاندازیدو…
آیا این عوامل از تاثیرات مد گرایی نیست؟به گفته ی روانشناسان کوچکترین مساله در زندگی آدمی به روی وی تاثیر خواهد گذاشت اگر ترکمن ها از کودکی لباس های قوم خود را که آراستگی و حجاب نمونه ی بارز این لباس ها است بپوشند جلوی بسیاری از مفاسد گرفته نمی شود؟
اسلام مخالف نوگرایی نیست و آنرا امری اجتناب ناپذیر می داند اما نوگرایی که مخالف با موازین شرع نباشد و حدیث مشهوری از پیامبر در احادیث صحیح آمده است که می فرماید:هر کس خود را به قومی مشابه سازد از آنان است. در عین حال مردم را به فراگیری علم برای آسایش دعوت می کند.

چشم هم چشمی در این قوم مشاهده می شود و اغلب موارد برای اینکه در اصطلاح کلاس خود را از دست ندهند به مد روی می آورند و گوشی ها یا ماشین های مدل بالااستفاده می کنند.این امر از سویی کار ناپسندی نیست چرا که ثروت در دست عده ای بیشتر از دیگران است اما این عوامل باعث نمایانگر شدن اختلافات طبقاتی می شود.
هر چه از غرب آمده باشد بد نیست منظور نگارنده طرد نقاط منفی غرب و هضم نکات مثبت غرب در درون فرهنگ اسلامی است.به گفته ی امام ابوحنیفه: تقلید نکنید تحقیق کنید!این قوم اگر تحقیق کنند و سنجر ها،الب ارسلان ها،ملکشاه ها و …را بشناسند و بدانند اجداد آنها بیشترین سهم را در بسط اسلام داشتند و بزرگترین حکومت اسلامی را تشکیل دادند دیگر فرهنگ خود را به فرهنگ بیگانه نخواهند فروخت.

یکی از عوامل فراموشی فرهنگ قومی فراموشی تاریخ و زبان آن قوم است.زبان ترکمنی چون زبان سایر اقوام در مدارس تدریس نمی شود و البته بیشتر این قوم زبان مادری خود را از یاد برده اند البته این امر اجتناب ناپذیر می باشد و در زبان فارسی لغات زیادی از ترکی را می توان یافت.
مد گرایی طبقات جبران ناپذیری در جامعه ی ترکمن داشته است که می توان به موارد از خود بیگانگی،بحران هویت،تزلزل شخصیت،احساس حقارت ،اختلافات طبقاتی،فراموشی سنت ها و زبان اشاره نمود به طوری که دختران و پسران این قوم ساده ترین سنت های خویش را نمی دانند.منظور نگارنده از سنت ها خرافات نیست که میان این قوم به وضوح مشاهده می شود.البته هستند افرادی که سنت های خویش را کم و بیش در سینه ی خود نگه داشته اند اما کسی به این افراد سالخورده اعتنایی نمی کند.
به نظر نگارنده نمی توان جلوی مد گرایی را گرفت اما می توان از عواقب منفی آن کاست.

اگر جوانان ترکمن تاریخ قوم خود را بدانند فرهنگ غنی خود را به فرهنگ های نو ظهور نخواهند فروخت؟چرا تاریخ و زبان ترکمن در مطبوعات ترکمنها بسیارکم است و حتی یک سایت به زبان ترکمنی در میان این قوم فعالیت نمی کند؟چرا سایت هایی چون اولکامیز،ترکمن سسی،ترکمن ایلی،ترکمن استیودنتس و…حتی یک حامی مالی ندارند؟چرا هفته نامه ی صحرا در پرتگاه تعطیلی قرار می گیرد؟ و چرا ترکمن ها به این سایت ها و مجلات که سالهاست برای اعتلای فرهنگی قوم ترکمن می کوشند بی اعتنا هستند و به راحتی از کنار آنها رد می شوند؟چرا ترکمن ها هزینه های زیادی برای ظاهر و با کلاس بودن خود می کنند اما به تاریخ قوم خود بی توجه هستند؟آیا فعالیت معدود افراد می تواند تاریخ این قوم را زنده نگه دارد؟هر ترکمن چند بیت از اشعار مختومقلی حفظ است و در چند خانه ی ترکمنها دیوان مختومقلی یافت می شود؟به راستی الب ارسلان یا سلطان ملکشاه سلجوقی که بودند؟اگر پدران ما که برای دین اسلام قرن ها جهاد کردند هم اکنون زنده می شدند آیا به حال ما اشک نمی ریختند؟
نگارنده مخالف مد نیست اما می توان در کنار مد به فرهنگ و لباس و…قوم خود توجه نمود. آیا آخرین مدی که بر تن می کنیم کفن نیست؟بهتر است پول هایی که صرف مد و مد گرایی کاذب می شود صرف علم و فرهنگ قوم ترکمن نمود.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.