جدیدترین مطالب
خانه » دایرة‌المعارف » آداب و رسوم » زبان کنایی ترکمن‌ها در محاورات

زبان کنایی ترکمن‌ها در محاورات

یوسف قوجق

کنایه در لغت به معنای «پوشیده سخن گفتن» است، به طوری که معنای آن صریح و آشکار نباشد. به عبارتی، اگر سخنی گفته بشود ولی به جای معنای اصلی، یکی از لوازم آن اراده بشود، به آن سخن «سخنی کنایی» می‌گویند. با توجه به این تعریف، می‌توان دریافت همچنان‌که یکی از عناصر مهم در فرهنگ، زبان است، یکی از شکل‌های بیان نمادین نیز سخن کنایی و ضمنی است.

ترکمن‌ها اصولاً عبارات کنایی زیادی در صحبت‌هایشان به کار می‌برند. این موضوع به‌ویژه در باره آن‌چه که معانی واقعی آن، باری منفی دارد، کاملاً مشهود است. به طور مثال اگر آردشان تمام بشود، چون این موضوع حامل پیامی منفی است، این موضوع را مستقیماً نمی‌گویند، بلکه می‌گویند «اون‌دان بایادیک» (یعنی: از آرد ثروتمند شدیم)

بین ترکمن‌ها دختر در خانواده در مقایسه با پسر در درجه دوم اهمیت قرار دارد و از همان ابتدا، حکم مهمانی چند ساله را در خانواده دارد و به همین خاطر، خانواده‌ای که دخترش را شوهر می‌دهد، این خبر را این‌گونه می‌گوید:

«قیز گؤچوریأس» (یعنی: دختر کوچ می‌دهیم)

و یا می‌گویند: «قیزی اؤیونه بِریأریس» (یعنی: دختر را به خانه‌اش می‌سپاریم).

وقتی هم خانواده‌ای صاحب نوزاد دختر بشود، با سخنی کنایی می‌گوید: «بایادیک» (یعنی: ثروتمند شدیم)

البته منظور از «ثروت» و «ثروتمندی» در این جمله، با توجه به مهریه‌ای که از طرف خانواده پسر اخذ می‌شود، می‌تواند بار معنایی منفی قلمداد نشود و کنایه مستقیمی از ثروت و جایگاه اجتماعی خاصی باشد و گفتن این عبارت کنایی، نشان می‌دهد که آن خانواده از جایگاه اجتماعی خاصی صحبت می‌کند، اما به هر شکل، معانی ضمنی نهفته در آن، «دختردار شدن» است.

منبع:

پایان نامه کارشناسی ارشد مردم‌شناسی یوسف قوجق با عنوان «مردم‌شناسی نمادهای مناسک گذار (تولد، ازدواج و مرگ) انسان در قوم ترکمن»

 


مارقوش / دایره المعارف ترکمن صحرا
www.margush.ir


telfax: 0172-2221228
tel: 0172-2291449
mob:+98 9392291449

استفاده از مطالب سایت با قید منبع مانعی ندارد.

یک نظر

  1. در تأیید فرمایشات جناب آقای قوجق باید گفت در (کنایه) هر دو معنی حقیقی و کنایی اراده می شود مثل جمله ی:در خانه ی فلانی باز است. که در این جمله به نوعی (باز بودن در را) می رساند؛ و هم اینکه معنی کنایی (سخاوتمندی) را می رساند. و بر خلاف (مجاز) که در آن تنهامعنی غیر حقیقی و مجازی اراده می شود.
    معمولا افراد در جایی که از عهده ی سخن راست بر نمی آیند به ادبیات و سنجه ی سخن روی می آورند و به نکته سنجی تمام به ایراد مجاز و کنایه و سایر صناعات سخن،متوسل می شوند و یا شاعران و سخنوران برای شکوه سخنان شان از معانی و بیان استفاده می کنند.به دیگر سخن،ادبیات را توانی ست که ادیبان،توانمندش سازند.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.