جدیدترین مطالب
خانه » مقالات » دانشنامه مختومقلی؛ موسی جرجانی

دانشنامه مختومقلی؛ موسی جرجانی

تصویر کوچک شدهمارقوش- عاشور محمد رئوفی*:

تا جایی که می‌دانم، حدود ۳۰- ۲۰ سالی است که نوشتن و چاپ کتاب «دانشنامه مختومقلی» توسط استاد موسی جرجانی، در ورد زبان محققان و نویسندگان و بطور کلی اهل قلم ترکمن قرار دارد و ما هر سال برای چاپ و انتشار آن روزشماری می‌کنیم که این اثر ارزشمند هرچه زودتر چاپ شده و در اختیار علاقمندان و مختومقلی شناسان قرار بگیرد؛ تا اینکه فرصتی دست داد تا در این خصوص با آقای جرجانی گفتگویی داشته باشم. آنچه می‌خوانید، حاصل این گفتگو می‌باشد:


– آگاه شدم که کتاب «دانشنامه مختومقلی» امسال چاپ شده و رو نمایی خواهد شد، لطفا در این خصوص توضیح بدهید؟
بله، من هم امیدوار بودم که این دانشنامه توسط مسئولان استانی امسال چاپ شده و در مراسم امسال مختومقلی رونمایی گردد؛ زیرا مسئولان جدید استانداری وعده داده بودند که امسال حتما این کتاب چاپ خواهد شد و من به دنبال این امیدواری، نامه‌ای به استانداری گلستان نوشتم و رونوشت آنرا هم به دفاتر معاونان ایشان تحویل دادم و ضمنا نمونه همین نامه استانداری را برای پیگیری کار به تعدادی از نمایندگان استان گلستان در مجلس شورای اسلامی و نیز به دفتر ریاست جمهوری و دفتر وزیر ارشاد، پست کردم که علیرغم این تلاش‌ها، متاسفانه مثل سال های گذشته چاپ کتاب تا این لحظه میسر نشد.

ضمنا آقای دکتر منتظری، مدیر کل محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گلستان که دبیر ستاد بزرگداشت مختومقلی در ستاد مستقر در استانداری می‌باشند، هفته گذشته به‌من گفت: علیرغم اینکه من این کار شما را یک کار فوق‌العاده ارزشمندی می‌دانم، اما در ستاد بزرگداشت مختومقلی که در استانداری مستقر است، گفتند که اولا بودجه آن باید ارزیابی شود و بعد چاپ کتاب مورد بررسی قرار گیرد و من بلافاصله لیست رسمی هزینه چاپ کتاب را (که چاپ دو جلدی آن در حدود ۱۳۰۰ صفحه و در ۵۰۰ نسخه دو جلدی، حدود ۲۰ میلیون تومان برآورد شده بود که این رقم بدون محاسبه حق‌التالیف کتاب که براساس برآورد وزارت ارشاد ۱۰ تا ۱۵ درصد قیمت جلد کتاب است و این قیمت جلد دانشنامه هرکدام ۲۰ هزار تومان و دو جلدش ۴۰ هزار تومان می‌باشد.)، از چاپخانه دریافت نموده و به اداره کل ارشاد تحویل دادم تا طی نامه‌ای به دفتر آقای دکتر نیاوند، معاونت منابع انسانی استانداری گلستان ارسال گردد که متاسفانه باز هم جواب نداد..

– آیا به غیر از مقامات استان گلستان، اقدام دیگری برای چاپ صورت نگرفته است؟
من برای چاپ این دانشنامه که حاصل ۳۰ سال عمر من است، زیاد تلاش کردم، حدود ۳ سال است که برای چاپ این کتاب قطور و حجیم توسط چاپخانه نوروزی گرگان از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز چاپ دریافت شده (جلد اول کتاب در ۶۹۸ صفحه، شماره پروانه ۴۵۰۱- تاریخ صدور مجوز ۲۸/۰۴/۱۳۹۱ و جلد دوم کتاب ۵۶۰ صفحه، شماره پروانه ۴۵۰۱- تاریخ صدور مجوز ۱۲/۱۰/۱۳۹۰) به تمام مسئولان ذیربط کتاب در استان و کشور مراجعه و یا نامه نوشتم و بعد به تعدادی از افراد توانمند و تاجران ترکمن و دوستان، برای اسپانسر شدن چاپ کتاب، مراجعه کردم که متاسفانه همه وعده‌های آنان توخالی در آمد.

من باز هم مایوس نشدم با دانشگاه‌های ترکیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان مکاتبه کردم، تعدادی از آنان اظهار تمایل نمودند که هنوز جواب قطعی بدستم نرسیده است. همچنین در مراسم مختومقلی در تهران با آقای رحمان بردی قودارف، یکی از مسئولان موسسه نسخ خطی ترکمن آشنا شدم و با وی درد دل کردم. وی گفت اولا کتاب باید حتما در ایران چاپ شود و بعد چند نسخه از آن در اختیار موسسه قرار بگیرد و آنگاه نام شما در ردیف پدیدآورندگان جهانی آثار مختومقلی قرار می‌گیرد و از شما دعوت و تجلیل می‌شود و بعد ما کتاب شما را در عشق آباد به ترکمنی ترجمه و چاپ می‌کنیم.

وی گفت تاکنون کمتر کسی را می‌شناسم که این دانشنامه، به‌این عظمت کار کرده باشد و از نظر من زحمات شما در طی این ۳۰ سال قابل تقدیر است. ضمنا در همان مراسم چند تن از تجار و تولید کنندگان ایرانی برای اسپانسر شدن برای چاپ کتاب در ایران علاقمند شدند که باید ببینیم که عاقبت اینکار چه خواهد شد و من نه تنها مایوس نیستم، بلکه امیدوارم روزی بخت چاپ این دانشنامه از افق دور، از پشت کوه شوکت و از فراز خورشید مهر گستر، ظاهر گردد.
من همیشه چاپ کتاب‌هایم که به‌خاطر مشکلات مالی چاپ آن به‌طول می‌کشند، و اغلب هم با اعتبارات بانکی چاپ می‌شود، به مانند دختری مانده در خانه، توصیف می‌کنم که معتقدم که بالاخره روزی برای همه دختران خانه مانده، شوهری از راه خواهد رسید. ترکمن‌ها ضرب المثلی دارند که می‌گوید: «اوغلان آقلار، توت وقتنده بشر»- یعنی: «کودک گریه می‌کند، اما توت به‌وقتش می‌رسد.
در واقع برای تحقق هر یک از کار‌ها و مشکلات، روزی به‌عنوان تقدیر در نامه الهی نوشته شده است که ما انسان‌ها از درک آن عاجزیم و بی‌خودی برای تحقق آن عجله می‌کنیم. من اعتقاد دارم هر چه خدا بخواهد همان خواهد شد، کار ماموریت نوشتن این دانشنامه را در بیش ۳۰ سال انجام دادم، حالا نا امید نشده بانتظار روز برپایی سفره جشن و شادمانی هستم.

– استاد جرجانی، تاکنون چند کتاب از شما چاپ شده؟
به حول و قوه الهی ۴۰ سال است که در عرصه فرهنگی و هنری فعالیت می‌کنم و طی این سال‌ها ۳۱ عنوان کتاب با دریافت مجوز چاپ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چاپ شده و حدود ۱۰ کتاب برای چاپ مجوز دارم و حدود ۱۵ کتاب هم در دست اقدام دارم که اگر خدا بخواهد طی چند سال آیند تعداد کتاب‌هایم از عدد ۵۰ خواهد گذشت که از این تعداد ۸ عنوان آن مربوط به جبهه و جنگ است، ۸ عنوان کتاب در ارتباط با معرفی مختومقلی فراغی، شاعر شهیر ترکمن نگاشته شده و بقیه کتاب در ارتباط با تاریخ، فرهنگ، هنر، مسائل دینی و فرهنگ شفاهی شامل آداب و رسوم، باور‌ها و اعتقادات ترکمن‌ها می‌باشند و می‌توانم بگویم که کمتر مساله فرهنگی و هنری و فرهنگ شفاهی ترکمن‌ها یافت شود که کار پژوهشی نکرده باشم و من طی این سال‌ها اغلب روستا‌های ترکمن نشین ایران و جمهور‌های آسیای مرکزی، از جمله ترکمنستان را برای انجام کار‌های تحقیقاتی و پژوهشی، با هزینه شخصی خودم طی کردم و تمام کتاب‌هایم بدون دریافت کمک از اشخاص حقوقی و حقیقی چاپ شده است و من در این باره همیشه به بانکها بابت دریافت تسهیلات، بدهکارم.

باید اضافه کنم که من عاشق نوشتن هستم و خداوند قلم(نون و القلم و مایسطرون) و عشق نوشتن را به‌عنوان بزرگترین هدیه، به‌من ناقابل بخشیده و من ماموریت دارم دوران بازنشستگی خود را تا آخر عمرم بنویسم و من اینکار را برای نسل آینده وظیفه می‌دانم و هیچ توقعی و تقدیری از کسی ندارم و منتی هم برای کسی نمی‌گذارم و فقط به لقمه نانی برای ارتزاق خود و خانواده قناعت دارم و همین کفایت می‌کند و هر کسی هم برای چاپ این دانشنامه که در نوع خود بی‌نظیر بوده و تمام اطلاعات لازم در خصوص مختومقلی که توسط اندیشمندان جهان کار شده، یکجا در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد و به عبارتی یک دایره‌المعارف مختومقلی شناسی می‌باشد، برای همیشه منت دار خواهم بود.

* خبرنگار و فعال فرهنگی
دریافت مطلب از سایت: اولکأمیز

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code