جدیدترین مطالب
خانه » دایرة‌المعارف » زبان و ادبیات » آدینگ نأمه؟ ( نامت چیست؟) ۳

آدینگ نأمه؟ ( نامت چیست؟) ۳

نامهای زنان- دختران و مردان

در بین روس‌ها و برخی دیگر از ملل، اسامی زنان و مردان بر اساس پسوندهایشان شناخته می‌شود. الکساندر، والنتین، یوگنی اسامی مردان اما الکساندرا، والنتینا، یوگنییا از اسامی زنان می‌باشد.

پسوندهای این چنین که جنس مونث را مشخص کند در زبانهای ترکی و از آن جمله در زبان ترکمنی وجود ندارد. کلماتی چون (موغاللئما، شاهئرا، ماشینیستکا ، کوُمسوُمولکا را که از زبانهای عربی و روسی وارد زبان ما شده به حسان نیاوریم) در این صورت آیا تشخیص نامهای زنان و مردان ترکمن وتمایز آنها از یکدیگر ممکن است ؟ البته که ممکن می‌باشد ، چرا که مثلا در نام اوُغول جمال هر چند کلمه «اوُغول» به معنای پسر در آن وجود دارد ولی شما هرگز آن را بعنوان نام پسر نخواهید پذیرفت. برای اینکه در زبانهای ترکمنی واژگان انتخابی در نامگذاری پسران و دختران بسیار دقیق و هر یک ویژگی خاص خود را دارد. برای دختران نام آن چیزهایی را بر می گزینند که شکیل و زیبا ، ظریف و ملایم باشند( سوُنا ، کأکیلیک، سوٌلگوٌن ، غومری، کییک ، جرن ، مارال ، مایا ، سِلبی ، آلتئن ، کوٌموٌش ، چئنار و …)
در نامهای ترکیبی دختران نیز ، بخشی از آن را کلماتی چون (گوٌل، گؤزل ، جمال) و یا کلمه اوُغول تشکیل می دهد. اما برای پسران نام حیوانات زورمند و درنده ، درختان مقاوم و هر آنچه خشن، نیرومند و قوی باشد، بعنوان نام بر می گزینند : (آرسلان ، یوُلبارس، مؤجک، غورت ، پوُلات ، دمیر) و پسوند مربوط به نامهای آنان نیز کلماتی چون: ( غولی ، بردی …) هستند. حال از روی اسم چگونه می توان به جنسیت یعنی به مذکر و یا مونث بودن فرد پی‌ برد. برای اینکار ابتدا باید به معنای کلماتی که اسم را ساخته اند توجه کرد. در ضمن داشتن هر یک از پسوندهایی که به طور مشخص در مورد نام زنان یا مردان بکار می روند ضرورت می یابد و جدایی از اینها ویژگیهای ناحیه‌ای و لهجه‌ای را هم در نامگذاری حتما باید در نظر گرفت. برای اینکه ممکن است در ناحیه‌ای نامی را که برای پسران مناسب می دانند در جای دیگر در نامگذاری دختران مورد استفاده قرار دهند. مثلا کلمه “تووواق” در ناحیه لباب فقط در مورد زنان و همان نام در ناحیه کراسنوودسک برای نامیدن هر دوجنس بکار می رود . و یا وقتی صحبت از ” غئلئچ نئیاز” ، ” غئلئچ دوردی” پیش آید شما حتما احساس خواهید کرد که این نامها صرفا متعلق به پسران می باشد در حالی که در نواحی ” یول اؤتن” و ” تخته بازار” دخترانی با همین نام زندگی می کنند.
” آننا دوردی ” ، ” امان دوردی” ، ” جوما دوردی” نامهایی هستند که در ناحیه ” حوُجامباز” هم پسران و هم دختران مشترکا به خود می گیرند(در همان ناحیه زن و شوهری که هر دوی آنها آننا دوردی نام دارند، زندگی می کنند).
نامهایی که به طور مشترک زنان و مردان به خود می گیرند صرفا اینها نیستند بلکه از کلمات فراوان دیگری چون: (آننا ، آمان ، منگلی ، حاللی، نارلی ، تأچلی ، کؤرپه ،کیچی) میتوان نام برد که هم به عنوان نام دختران و هم به عنوان نام پسران مورد استفاده قرار می گیرند.
هر چند اغلب این نامها از کوتاه کردن نامهای ترکیبی به عمل آمده اند آننا غولی – آننا گوٌل=‌آننا در اطراف شهر چأرجو با افزودن : (ا-اِ- ات) به آخر نام مردانی با اسامی : حلیم ، سلیم ، شریف ، امین ، کریم ، نظیر ، شرف که از کلمات عربی ساخته شده اند نامهایی برای زنان می سازند: حلیمه ، سلیمه ، شریفه ، امینه ، کریمه ، نظیره، شرفه ، این علایم همان نشانه «ه » تأنیث در دستور زبان عربی است که بر جنسیت مؤنث دلالت دارد.
(دولت ، قوت ، شهرت ، قدرت ، غیرت ، عزت ، مدد) کلماتی عربی بوده و پسوندی را پذیرفته‌اند که جنسیت مونث را نشان می دهند. (۱)
گویا کسانی که اولین بار چنین نامهایی را برای مردان پیشنهاد کرده‌اند، آشنایی ناکافی از دستور زبان عرب داشته اند برای اینکه این نامها در میان اعراب به دختران نهاده می‌شود.
می بینیم که با وجود برخی نامهای مشترک میان زنان و مردان، افراد با توجه به مذکر و مونث بودن نامهایی با معانی مختلف و مختص به خود می گیرند.

پی نوشت:
۱- نویسنده در این جا متأسفانه اشتباه کرده است و آشکارا تفاوت بین مونث حقیقی و مونث مجازی را خلط کرده است. کلماتی مثل قدرت ، عزت ، غیرت و قوت مونث مجازی هستند و برخی صرفا برای اسامی مردان بکار می روند مثل قدرت و بعضی دیگر نیز مشترکا برای مردان و زنان بکار می‌روند مثل عزت البته این واژه اخیر برای مردان و زنان پسوندهای ویژه‌ای را می گیرد مثل عزت الله و عزه الملوک . واژه مدد هم که اساسا فاقد «ه» تأنیث است و نویسنده در این خصوص نیز اشتباه کرده است.

نویسنده: سلطانشاه آتانیاز
مترجم: قربان صحت ( کاکا ) بدخشان

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.